بودجه ریزی

بودجه ریزی
Print

یکی از مباحث اساسی در حسابداری مدیریت بحث بودجه ریزی است.

می توان به جرأت گفت که تمامی افرادی که در پست های مدیریت یک شرکت یا سازمان کار می کنند می بایست تسلط کامل به این مبحث داشته باشند. علت تاکید بر این مبحث را می توان اهمیت آن در برنامه ریزی آینده شرکت دانست.

همانطور که مشخص است بحث برنامه ریزی در تلاش جهت شکل دهی و یکپارچه ساختن فعالیت های آتی شرکت است و همه مدیران درسازمان با آن درگیر هستند. بودجه ریزی نیز جهت شکل دهی به آینده پولی شرکت است.

چگونه می توان برای یک شرکت برنامه ریزی کرد ولی هیچ ایده ای نسبت به هزینه هایی که در آینده با آنها مواجه می شویم نداشته باشیم؟ در واقع در این فصل سعی بر آن است که با آشنایی با مبحث بودجه بندی به سوال طرح شده پاسخ مناسبی داد.

مفهوم  بودجه ریزی

استفاده بهینه از منابع محدود برای رسیدن به اهداف سازمانی، مستلزم برنامه ریزی است و تبدیل برنامه ها به زبان پول، بودجه بندی نام دارد. در این بخش با مفاهیم اساسی بودجه ریزی عملیاتی و مالی آشنا می شوید.

شاید بتوان گفت که برنامه ریزی، اولین و مهمترین وظیفه مدیریت است. در برنامه ریزی مدیریت باید بهترین روش استفاده از امکانات سازمان را با توجه به محدودیت های آن مشخص سازد. به عبارت دیگر، تصویر فردای سازمان، باید امروز با تصمیم مدیران ترسیم شود.

امروزه برنامه ریزی به فرایند پویا و هدفمند برای جهت بخشیدن به کل فعالیت های سازمان یا موسسه تبدیل شده و تحت عنوان سیستم برنامه ریزی جامع، یکی از مهمترین سیستم های سازمانی موسسات را تشکیل می دهد.

هدف اساسی این سیستم تعیین موارد زیر است:

  • موسسه در بلند مدت و کوتاه مدت چه باید بکند؟
  • چگونه منابع لازم برای اجرای این برنامه ها را فراهم سازد؟
  • کی و چه وقت این برنامه ها اجرا شود تا اهداف سازمان تحقق یابد؟

مراحل تهیه بودجه

مراحل اساسی یک برنامه ریزی جامع به شرح زیر است:

  • شناخت و تجزیه وتحلیل وضع موجود موسسه و تعیین نقاط قوت و ضعف آن.
  • تعیین مطلوبیت ها شامل تعیین آرمان ها، تصویر وضع مطلوب با توجه به ماموریت موسسه و دیدگاه های مدیریت آن.
  • فرموله کردن استراتژی ها و اهداف، شامل تعیین اهداف کلی و استراتژیک، اهداف اجرایی، سیاست ها و راه های نیل به اهداف.
  • برنامه ریزی منابع، شامل تعیین منابع لازم از لحاظ مالی، اطلاعاتی، نیروی انسانی، تجهیزات، نرم افزارها و سخت افزارها از طریق شناخت منابع موجود، تعیین منابع مورد نیاز، و تخصیص آنها.
  • تدوین، اجرا و کنترل برنامه ها شامل تدوین برنامه های بلند مدت، میان مدت و کوتاه مدت.
  • تعیین تغییرات احتمالی در ساختار سازمانی و طراحی مکانیزم های کنترل برنامه.

 

سطوح بودجه ریزی

به طور کلی سطوح برنامه ریزی جامع به صور زیر است.

  • برنامه ریزی بلند مدت (پنج تا ده ساله)
  • برنامه های میان مدت (یک تا پنچ ساله)
  • برنامه ریزی کوتاه مدت یا عملیاتی موسسه (یک تا دوازده ماهه)

در همه سطوح برنامه ریزی اعم از بلند مدت و میان مدت، می توان آثار و عواقب مالی ناشی از فعالیت های برنامه را محاسبه و اعلام کرد.

بدیهی است که در مورد برنامه های بلند مدت، به دلیل کلی بودن برنامه و عدم قطعیت در ارقام و اطلاعات، تصویر ریالی برنامه ها نمی تواند دقت کافی داشته باشد.

توجیه مالی این برنامه ها نیز با پیش بینی منابع مالی مورد نیاز، نحوه تامین این منابع و محاسبه بازدهی (سود و زیان) حاصل از اجرای برنامه ها صورت می گیرد.

هر چه مدت برنامه ریزی کوتاه تر شود، به دقت و جزئیات توجیهات مالی برنامه ها افزوده می شود. اگرچه همه این توجیهات مالی را می توان نوعی برنامه ریزی مالی تلقی کرد. ولی آنچه که به عنوان بودجه بندی معروف است، تبدیل برنامه کوتاه مدت (معمولا یک ساله) موسسه یا سازمان به زبان پول است.

این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.