تاریخچه تبلیغات در ایران و جهان

تاریخچه تبلیغات درایران وجهان
Print

برای آشنایی با تاریخچه تبلیغات در ایران و جهان ابتدا ببینیم تبلیغ به چه معناست؟

تبلیغ ریشه در زندگی اجتماعی انسان ها دارد و عملی است که در آن فروشنده یا تولیدکننده ای با انجام تبلیغ سعی می کند که خریدار بالقوه را از تولید این محصول آگاه کند. این عمل با روش های گوناگونی انجام می شود.

نگاهی به تاریخچه تبلیغات در ایران و جهان

مطالعه تاریخ یک صنعت یا فعالیت برای افرادی که در آن زمینه کار یا مطالعه می کنند بسیار مهم است، لذا در این مطلب به بررسی تاریخچه تبلیغات در ایران و جهان می پردازیم.

آنچه كه امروز به عنوان تبلیغات نو و جدید می شناسیم، ریشه در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم در كشور ایالات متحده دارد. اما به طور كلی برای تبلیغات اعم از سیاسی یا تجاری می توان سه دوره را در نظر گرفت.

دوره علایم تجاری

در زمان های گذشته افتخار و غروری كه استاد كاران داشتند، منجر به استفاده تبلیغاتی از آن به شكل علامت یا علامت های مشخص، شده است. به طور مثال آنان برای موضوعاتی مانند كاسه، كوزه سفالی و…. علامت خود را حك می كردند. بدین ترتیب شهرت آنان دست به دست و زبان به زبان می گشت و خریداران هنگام خرید به علایم تجاری توجه می كردند.

نشانه ها و تبلیغ روی دیوارها

وسیله دیگر تبلیغات، جملاتی بود كه روی سنگ و دیوارهای جنب محلی كه اجناس مختلف به فروش می رسید نوشته می شد و از اجناس و كالا تمجید و تحسین می كرد. نظیر آن را می توان تبلیغات دیوارها و تابلوهای بالای مغازه های امروزی ذكر كرد. به طور مثال كاوش هایی كه در شهر بمبئی آمده نشان داده است كه در هر دكان كوچكی یك نوشته ای روی دیوار جنب در ورودی مغازه داشته است.

جارچیهای شهر

در دوران گذشته به ویژه در یونان، جارچیهای عمومی وظیفه اطلاع رسانی را انجام می دادند، آنان اخبار مهم و وقایع مورد علاقه مردم را انتشار و بابت آن كارمزد می گرفتند. آنان حتی اتحادیه ای نیز و اختراع ماشین چاپ به وسیله یوهان گوتنبرگ به تدریج و تقریباً تشكیل داده بودند اما بعد از سال1450  تمام اروپا تحت تأثیر این صنعت قرار گرفت. با بسط و گسترش مطبوعات در اواسط قرن هفدهم،  تبلیغات به صورت جدیدی برای اطلاع افراد باسواد رشد و كم كم شروع به پیشرفت كرد. بسط و توسعه چاپ روز به روز بر تعداد روزنامه ها و مجله ها افزوده شد و اولین روزنامه در ایالات متحده طی 300هزار روزنامه ودر سال 1914چاپ شد و در سال 1690به نام مجله  بوستون نیوزلتر در این كشور منتشر شد.

تبلیغات جدید

سرانجام در سال 1895 كم كم تبلیغات پس از پیدایش رادیو و ارسال اولین پیام به وسیله ماركنی پیترزبورگ واقع در ایالات متحده جای  خود را در رسانه جدید گشود و اولین رادیو تجاری به نام كاكا در شهر پنسیلوانیا  در سال 1926 پس از راه اندازی  A.B.C   تاسیس شد و بعدها شبكه عظیمی مانند تبلیغات از طریق تلویزیون آغاز شد و به سرعت گسترش یافت .

با خاتمه جنگ جهانی دوم در سال 1945 شاهد تغییرات عمده ای در صنعت تبلیغات بازرگانی بودیم  فاصله بین سال های 1920 تا 1890 توجه مؤسسات تبلیغی تنها معطوف به بازار فروش كالا یا آثار اجتماعی آن بود. تا قبل از  سال 1890 متن رسانه های مناسب و كوشش در متقاعد كردن صاحب شغلی است كه باید برای آنها تبلیغ می شد. بعد از سال 1890 تبلیغات حاكی از گسترش دامنه خلاقیت و نقش مشاغل شد.

تبلیغات بازرگانی با به كار بردن شگردهای مختلف ارایه شد و با استفاده از قلم های مختلف و صفحه آرایی های مختلف و غیره به راه چند سویه ای برای اقناع مخاطبان تبدیل شد.

تاریخچه تبلیغات در ایران

تاریخچه تبلیغات در ایران را می توان به طور كلی بر دو دوره تاریخی تقسیم كرد .دوره باستان ودوره عصر جدید

دوره باستان

تبلیغات دوره باستان كه به طور كلی تحت تأثیر كشاورزی و ویژگی های آن می باشد یك نوع ارتباطات شفاهی است و مانند سایر كشورهای دیگر باستان علایم تجاری، دیوار نوشته ها و جارچیها مهمترین شیوه های پیام رسانی و آگهی به شمار می روند.

دوره عصر جدید

عصر جدید با ورود دستگاه چاپ به ایران و انتشار اولین روزنامه  در عصر قاجاریه، اندك اندك آگهی های تجاری نیز به نشریات راه یافتند. بدین ترتیب آگهی در رسانه های جمعی ایران از دیواركوب شروع شد و به نشریه های ادواری، كتاب، سینما، رادیو و سرانجام تلویزیون راه

یافت.

در 1267 شمسی  اولین روزنامه ای كه مبادرت به درج آگهی كرد روزنامه وقایع اتفاقیه بود  که در عهد قاجار، آگهی، حداقل سه نام داشت ابتدا اعلانها و اشتهارنامه كه قبول عامه نیافته است سپس اعلان كه مصدر باب افعال است به معنی آشكار شدن و علنی ساختن است و به دنبال تشكیل واژه آگاهی جایگزین اعلان شد اما سرپاسبان  مختاری رییس وقت فرهنگستان ایران در سال 1314 اداره كل شهربانی طی نامه ای از ریاست وزرا درخواست كرد كه چون كلمه آگاهی برای تأمینات اداره كل شهربانی تعیین شده است به تمام وزارتخانه ها و دوایر دولتی دستور صادر شود كه از استعمال كلمه آگاهی به جای اعلان خودداری نمایند، لذا از این پس آگهی جای آگاهی را گرفت.

ظهور كانون های آگهی و تبلیغاتی تحولی در تاریخچه تبلیغات در ایران و جهان

تاریخچه تبلیغات در ایران و جهان با فعالیت های آژانس یا موسساتی گره خورده است که بصورت تخصصی فعالیت های مختلف تبلیغاتی را برای صاحبان کالا و خدمات مدیریت می کنند. آژانسهای تبلیغاتی یا به قول ما ایرانی ها ، کانون آگهی و تبلیغات.

راه اندازی اولین كانون آگهی با عنوان كانون تبلیغاتی زیبا به مدیر مسؤولی حمزه نعمتی در سال 1316 منتشر شد و نخستین مؤسسه تبلیغاتی ایران است كه به طور رسمی به عضویت اتحادیه مؤسسات تبلیغاتی اداره كل تبلیغات ایران، انگلستان و اتحادیه بین المللی تبلیغات ایالات متحده درآمد و در سال 1319 ش.ق انتشارات توسط عیسی صدیق در خانه سیدالعراقین تأسیس شد و به دنبال آن باید شروع فعالیت تبلیغات در تهران 1325 دایر به معنی واقعی از سال 1327كانون آگهی مشغول فعالیت بودند.

كانون های آگهی و تبلیغاتی پس از انقلاب اسلامی

با پیروزی انقلاب  در سال 1357 فعالیت شركت های تبلیغاتی عملاً به نوعی متوقف شد ولی  شورای انقلاب با تصویب آیین نامه تأسیس و نظارت بر نحوه كار و از سال 1358 فعالیت های  كانون های آگهی و تبلیغاتی بر فعالیت جدید كانون های تبلیغاتی صحه گذاشت، اما ا ین اقدام حركت جدیدی را به تناسب میزان و وضعیت فعالیت آنان در قبل از انقلاب موجب نشد، چون ساختار عمده اقتصاد ایران بر محور كالاهای مصرفی تحت مشاركت یا سرمایه گذاری شركت های خارجی واقع بود و بخش عمده ای از كالاهای مصرفی كه قابلیت تولید در داخل كشور را نداشتند از خارج وارد می شد، عملاً دستخوش تغییر شدند و نوعی توقف حاصل شد.

شور و شوق انقلابی سراسر كشور را فرا گرفته بود و از نظر روان شناسی  از سال های 1357 تا  1359 یك نوع بی نیازی به لحاظ شعارهای اولیه انقلاب بین مردم وجود داشت.

تبلیغات بازرگانی پس از جنگ تحمیلی

با خاتمه جنگ تحمیلی و با آغاز دوران سازندگی و رشد فعالیت های اقتصادی در سال های 1369 تا 1370 تبلیغات تجاری افزایش چشمگیر و قابل توجهی یافت به طوری كه در مدت دو سال، توجه مسؤولان معاونت امور مطبوعاتی و تبلیغاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را بخود معطوف كرد و این امر ساماندهی فعالیت كانون های تبلیغاتی را مطابق وظایف قانونی خود درمعاونت نیز از سال 1372 دستور كار قرار داد و بر این اساس اداره كانون های تبلیغاتی تشكیل و موظف به ساماندهی موضوع تبلیغات بازرگانی و امور مربوط به آن شد.

نگاهی به فعالیت های اداره كانون های آگهی و تبلیغات بازرگانی

اداره كانون های تبلیغاتی پس از تشكیل، ابتدا نسبت به شناسایی كانون های فعال كه به طور غیرقانونی در سطح كشور به ویژه تهران فعالیت داشتند، اقدام نمود. این اداره در اولین گام با اعلام موجودیت و پذیرش تقاضا برای صدور مجوز، بیش از هفتصد كانون را مورد شناسایی قرار داد و با تكیه بر اهداف فرهنگی نظام جمهوری اسلامی ایران به سر و سامان دادن آنها پرداخت. در حال حاضر صدور مجوز فعالیت برای كانونهای آگهی توسط اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ها انجام می شود.

طی این سال ها اداره كانون های آگهی و تبلی غات بازرگانی با تدوین دستورالعمل های پیشنهادی و ارسال آن به كمیته مركزی سازمان های تبلیغاتی )كه عالی ترین مرجع رسیدگی به امور تبلیغات بازرگانی كشور است( پس از تصویب برخی دستورالعمل ها در كمیته مذكور و ارسال این مصوبات و آیین نامه ها به وزارتخانه ها و مراجع ذیربط، سعی در ملتزم نمودن مؤسسات تبلیغاتی به رعایت مفاد

قانونی آیین نامه و سیاست های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داشته است.

هم اكنون اداره كانون های آگهی و تبلیغات بازرگانی كه بخشی از اداره كل تبلیغات و اطلاع رسانی معاونت مطبوعاتی و اطلاع رسانی است برای ایجاد هماهنگی دقیق و اعمال منظم سیاست ها اقدام به جمع آوری آمار و اطلاعات قابل اعتماد از كمیت و كیفیت شركت های تبلیغاتی كرده است چنانكه از هزار كانون تبلیغاتی در سال های 1373 تا پایان 1384طبق آمار بدست آمده در مجموع3564 سراسر كشور مشغول فعالیت هستند.

در این مقاله بصورت مختصر به بررسی تاریخچه تبلیغات در ایران و جهان و ویژگی های تبلیغات محیطی پرداختیم.

این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.